Sağlık bütçesinde KÖİ payı 2027 için yüzde 4,2 öngörüldü
Gün boyu başka başlıklar öne çıkarken, sağlık bütçesindeki Kamu Özel İşbirliği payına ilişkin açıklama kamu kaynağının nasıl kullanıldığına dair somut bir ölçü sunuyor. Bu nedenle, gerçekleşmiş sonuçla gelecek yıl için yapılan tahmini birbirinden ayırarak bu rakamların ne söylediğine bakmak gerekiyor.
Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığın bütçe teklifi görüşülürken şehir hastaneleri, aile sağlığı merkezleri ve sağlık hizmetlerine ilişkin soruları yanıtladı. Açıklamasında özellikle Kamu Özel İşbirliği projelerinin bütçedeki payının gerilediğini savundu. Verdiği oranlar, şehir hastaneleri tartışmasının yalnızca bir hizmet değerlendirmesi değil, kamu harcamalarının yönüyle ilgili olduğunu da gösteriyor.
Memişoğlu’nun paylaştığı bilgilere göre KÖİ projelerinin bütçedeki payı 2022’de yüzde 10,5, 2025’te yüzde 5,5, 2026’da yüzde 4,6 olarak gerçekleşti. Bakan, 2027 için bu oranın yüzde 4,2 olmasını öngördüklerini söyledi. Böylece açıklama, geçmiş yıllara ilişkin oranlarla henüz gelecek yıla dair bir tahmini aynı çizgide sunuyor; aradaki farkı değerlendirirken bu ayrımı gözden kaçırmamak gerekiyor.
Burada dikkat çeken yalnızca oranın düşmesi değil, açıklamanın bütçe görüşmesi sırasında yapılmış olması. Çünkü sağlık bütçesinde belirli bir harcama kaleminin payı, kamu kaynaklarının hangi başlıklara ayrıldığına ilişkin tartışmanın parçası. Ancak paydaki gerileme tek başına bu projelerin toplam maliyetini, sunulan hizmetin niteliğini ya da vatandaş üzerindeki etkisini açıklamıyor; haberde bu konularda ayrıntılı bir karşılaştırma yer almıyor.
Dolayısıyla yüzde 4,2’lik tahmini kesinleşmiş bir sonuç gibi okumak doğru olmaz. Bu, bakanın 2027 için açıkladığı öngörü; yıl sonunda gerçekleşecek oran olarak verilmiş değil. Memişoğlu, KÖİ payının yıllar içinde azaldığını savunurken şehir hastanelerinin üst düzey sağlık hizmeti sunduğunu ve kaynakların verimli kullanıldığını da söyledi. Muhalefetin bu hastaneleri “kara delik” olarak nitelendirmesine karşılık bakanın verdiği yanıt, bütçe tartışmasının iki ayrı değerlendirmesini ortaya koyuyor.
Aynı komisyon görüşmesinde aile sağlığı merkezleriyle ilgili sayılar da paylaşıldı. Bakan, Temmuz 2024’ten bu yana 723 merkezin vatandaşların hizmetine sunulduğunu, 372 merkezle ilgili çalışmaların sürdüğünü ve toplam sayının 1.095’e ulaşacağını aktardı. Bu rakamlar, sağlık hizmetinin yalnızca büyük hastaneler ve yatırım modelleri üzerinden değil, birinci basamak hizmetlerin yaygınlığı üzerinden de ele alınması gerektiğini hatırlatıyor.
Bütçe başlığında bu verilerin önemi, tek bir oranın bütün resmi açıklamamasında yatıyor. KÖİ payındaki düşüş açıklaması, kamu kaynaklarının hangi hizmetlerle ve hangi maliyetlerle karşılaştırıldığı sorusunu ortadan kaldırmıyor. Benzer şekilde, yeni aile sağlığı merkezlerinin sayısı da merkezlerin hangi ihtiyaçlara cevap verdiğini tek başına göstermiyor. Komisyon görüşmesinde aktarılan rakamlar bu nedenle başlangıç noktası; bütçenin sonuçlarını anlamak için kalemlerin ve hizmetlerin birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Günün sonunda elimizde, 2022’den 2026’ya gerileyen KÖİ payı oranları ve 2027 için yüzde 4,2’lik bir tahmin var; yanında da yeni ve yapımı süren aile sağlığı merkezlerine dair sayılar bulunuyor. Bunlar, sağlık bütçesinin hangi yöne ilerlediğini izlemek için önemli göstergeler. Fakat tahminin gerçekleşip gerçekleşmediği ve harcamaların hizmete nasıl yansıdığı, açıklanan oranlarla aynı şey değil. Sağlık bütçesindeki asıl hesap verebilirlik de bu farkı açıkça takip etmekten geçiyor.
Bu köşe, Son Nokta yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

