İçeriğe geç
Günün Son Noktası · 22 Kasım 2026 Pazar

COP31’de elektrik hedefi destek buldu, fosil yakıtlarda uzlaşma çıkmadı

Gün boyu HGS icra takiplerine ilişkin soruşturma konuşulurken, Antalya’daki iklim müzakerelerinde alınamayan karar da geniş kesimlerin geleceğini ilgilendiriyor. Çünkü masadaki konu yalnızca bir zirve taslağı değil; elektriğin enerji tüketimindeki payını artırma hedefi ve fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda ortak bir sonuç çıkarılamaması.

COP31’de Türkiye’nin öncülük ettiği “35’te 35” hedefi çok sayıda ülkeden destek aldı. Öneri, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 21 seviyelerinden yüzde 35’e çıkarılmasını öngörüyor. Buna rağmen zirvenin nihai karar taslağı üzerindeki müzakerelerde uzlaşma sağlanamadı; hedefe verilen destek, ortak kararın alındığı anlamına gelmedi.

Bu ayrım önemli: Bir hedefin gündeme gelmesi ve destek görmesi başka, ülkelerin bunu ortak bir nihai metne dönüştürmesi başka. Habere göre 75’ten fazla ülke “35’te 35” önerisine destek açıkladı. Suudi Arabistan, Rusya, Çin, Azerbaycan, Pakistan ve Umman’ın da aralarında bulunduğu ülkeler taslağa destek verirken, elektrik hedefinin kapsamı ve fosil yakıtlara ilişkin ifadeler anlaşmazlık yarattı.

Tartışmanın merkezindeki yüzde 35, enerji tüketiminin nasıl karşılanacağına ilişkin ölçülebilir bir hedef. Böyle bir hedefin karar metnine girip girmemesi, ülkelerin üzerinde uzlaştığı yönün netleşmesi bakımından belirleyici. Ancak eldeki haberlerin gösterdiği son noktada, hedef destek bulmuş olsa da COP31’in nihai taslağı üzerinde ortak bir sonuç yok; öneri henüz uzlaşıya dönüşmüş değil.

Anlaşmazlığın boyutunu Avrupa Birliği heyetinin toplantı salonundan ayrılması da görünür kıldı. Türkiye’nin taslağı; 1,5 derece kararlılığını, “35’te 35” hedefini, karbon yakalama, kullanma ve depolama teknolojilerini ve uyum finansmanının 2035’e kadar en az üç katına çıkarılmasını içeriyordu. AB’nin itirazlarıyla karşılaşan metinde, fosil yakıt ifadeleri ve elektrifikasyonun kapsamı üzerinde anlaşma sağlanamadı.

Bu nedenle COP31’deki sonuç, yalnızca müzakere masasında yaşanan bir anlaşmazlık olarak okunmamalı. C40 Cities yöneticileri de fosil yakıtlardan uzaklaşma ve iklim kriziyle mücadele konusunda beklenen ortak sonucun çıkmadığını söyledi; İcra Direktörü Mark Watts, zirvenin ortak eylem ortaya koyamadığını savundu. C40, müzakerelerde siyasi irade ve cesaret eksikliği bulunduğunu belirtirken şehirlerin sürece katılmayı ve sahada adım atmayı sürdüreceğini bildirdi.

Günün sonunda ortaya çıkan tablo iki parçalı: “35’te 35” için geniş bir ülke desteği var, ancak fosil yakıtlardan uzaklaşma ve nihai karar taslağı konusunda uzlaşma yok. Bu yüzden manşette yalnızca destek sayısını ya da yalnızca heyetlerin tepkisini görmek eksik kalır. Asıl konuşulması gereken, sayısal hedefin ortak karara dönüşmemiş olması ve iklim müzakerelerinin beklenen ortak eylemi üretemediğine yönelik eleştiridir.

Bu köşe, Son Nokta yazı işlerinin gün içinde yayımlanan haberlere dayanan değerlendirmesidir; haberlerde yer almayan bilgi içermez.

Son Nokta Muhabir.App platformu üyesidir.